عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )

71

مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )

صاحبديوان در اغلبى از بلاد ايران حكومت كرده بود . مرد با گذشت عياشى بود . پسر بزرگش ميرزا حسين خان مؤتمن الملك است كه بعد ملقب به صاحبديوان مىشود . اخبار جلوس همايونى به دول خارجه در رمضان المبارك 1314 ، ناصر الملك وزير قورخانه مأمور شد كه به دول مفصله ذيل رفته سلطنت همايونى را اخبار دهد : دولت عثمانى ، دولت روس ، دولت انگليس ، دولت فرانسه ، دولت بلژيك ، دولت هلاند . مدرسه ناصرى مدرسهء مرحوم حاجى ميرزا حسين خان سپهسالار قزوينى واقعه در طهران كه طلاب نشين و وقفيات بسيار دارد و معروف به مدرسه ناصرى است و توليت آن با شخص پادشاه است و براى متولى آن فايده عمده دارد ، در ماه رمضان المبارك اعلىحضرت همايونى توليتش را به ميرزا سيد على خان موثق الملك رختدار كه از سادات طهرانى است مرحمت كرد . كارپردازى كربلاى معلى در ماه رمضان المبارك 1314 ، مشير ديوان به كارپردازى كربلاى معلّى سربلند شد . قرانتين طاعون چون در هندوستان و بعضى نقاط افغانستان طاعون بروز كرده در ماه رمضان المبارك 1314 ، ميرزا عبد الرحيم خان طبيب مأمور به سرحدات شرقى خراسان شد كه در آنجاها قرانتين بگذارد . زلزله قوچان از شب پنجم رمضان المبارك 1314 ، چهار دفعه در شهر قوچان زلزله شديدى شد ، لكن در شهر خرابى وارد نياورد .